Stemplicht
De grondwet en de verschillende kieswetten stellen de stemplicht in. Dit betekent dat kiesgerechtigden verplicht zijn om zich naar het stembureau te begeven dat zij toegewezen krijgen. Daar moeten ze de vereiste formaliteiten vervullen en een stembiljet of magneetkaart in de hiertoe voorziene stembus steken. Doen zij dit niet, dan kan er een strafrechtelijke sanctie volgen. Het stembureau controleert niet of er daadwerkelijk een stem uitgebracht werd, noch of deze geldig is.
Een eerste ongewettigde afwezigheid wordt bestraft met een waarschuwing of een boete van 27,5 tot 55 €. Bij herhaling kan de boete oplopen tot een bedrag van 55 tot 137,5 euro. Wanneer een kiezer minstens vier maal ongewettigd afwezig is binnen een periode van vijftien jaar, wordt hij geschrapt van de kiezerslijst voor een periode van tien jaar. Tijdens deze periode kan hij geen enkele benoeming, promotie of onderscheiding ontvangen van een openbare overheid.
Niet gaan stemmen is enkel strafbaar wanneer het om een ongewettigde afwezigheid gaat. Het staat de vrederechter vrij om te oordelen wat al dan niet beschouwd moet worden als een ongewettigde afwezigheid. Binnen de acht dagen na de bekendmaking van de verkozenen stelt de procureur des Konings de lijst op van kiezers die niet deelgenomen hebben aan de stemming en wier redenen van afwezigheid niet aanvaard werden. Indien u niet kon gaan stemmen, schrijf dan zo snel mogelijk naar de vrederechter van uw gemeente en leg hem uit om welke redenen u niet kon gaan stemmen. Indien u over bewijsstukken beschikt die deze redenen kunnen staven, dan moet u deze bij uw brief voegen.
Alle kiezers moeten over een individuele oproepingsbrief beschikken. De kiezer moet de oproepingsbrief tonen op het stembureau en laten afstempelen nadat hij zijn stem uitgebracht heeft. Zo heeft hij een bewijs dat hij daadwerkelijk is gaan stemmen. De oproepingsbrief wordt ten minste 15 dagen voor de dag van de verkiezingen verstuurd door het college van burgemeester en schepenen van de gemeente waar men als kiezer ingeschreven is. De kiezer die geen oproepingsbrief ontvangen heeft of die een duplicaat wil ontvangen, kan hiervoor contact opnemen met de dienst Kieszaken van de gemeente.
